သမိုင်းသည် အဘယ်ကြောင့် ထပ်နေသနည်း

"သမိုင်းကို သင်ခန်းစာမယူသူများသည် ထိုသမိုင်းကို ထပ်ကျော့ပြန်ခံစားရသည်" ဟု ဆိုလေ့ရှိကြသည်။ မွန်အမျိုးသားတော်လှန်ရေးသမိုင်းကြောင်းကို ပြန်ကြည့်လျှင် ဤစကားသည် အလွန်မှန်ကန်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦး (MPF) လက်နက်ချခဲ့ခြင်းမှသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP) ၏ တစ်နိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှုရပ်စဲရေးသဘောတူစာချုပ် (NCA) လက်မှတ်ထိုးခြင်းအထိ၊ ဖြစ်စဉ်များသည် ပုံစံကွဲပြားသော်လည်း အနှစ်သာရအားဖြင့် တူညီသော နိုင်ငံရေးထောင်ချောက်များ ရှိနေသည်။

ယခုစာတွင် စစ်တပ်၏ "ငြိမ်းချမ်းရေး" ခေါင်းစဉ်အောက်မှ နိုင်ငံရေးလှည့်ကွက်များနှင့် နိုင်ငံရေးအာမခံချက်မရှိဘဲ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ အန္တရာယ်များကို သုံးသပ်တင်ပြပါမည်။


(၁) ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီအတွက် လက်နက်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လဲလှယ်ခြင်း

၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဝန်ကြီးချုပ်ဦးနု၏ ဖဆပလအစိုးရသည် "လက်နက်နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လဲလှယ်ပါက တရားဝင်နိုင်ငံရေးပါတီအဖြစ် ရပ်တည်ခွင့်ပေးမည်၊ မွန်ပြည်နယ်ကိစ္စကိုလည်း စဉ်းစားပေးမည်" ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ စစ်ပန်းနေပြီဖြစ်သော မွန်ပြည်သူ့တပ်ဦး (MPF) ခေါင်းဆောင်များသည် ဤကမ်းလှမ်းမှုကို ယုံကြည်ကာ လက်နက်ချခဲ့သည်။ နိုင်ငွေသိန်းကဲ့သို့သော ခေါင်းဆောင်များက "ပြည်နယ်ပေးမယ်ဆိုပြီး လဲလိုက်ရတာ... ဘာမှမရခဲ့ဘူး" ဟု နောင်တွင် ဝန်ခံခဲ့သည်။

ရလဒ်မှာ လက်နက်ချပြီး မကြာမီပင် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးနေဝင်း အာဏာသိမ်းလိုက်သဖြင့် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီ ပျက်သုဉ်းသွားသည်။ MPF ခေါင်းဆောင်များ ဖမ်းဆီးခံရပြီး၊ မွန်ပြည်ကတိကဝတ်လည်း ပျောက်ဆုံးသွားခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့သွားပြီး လက်နက်မဲ့သော မွန်အမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုသည် အကာအကွယ်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ နောင်မွန်ပြည်နယ်ရသည်၊ သို့သော်အနှစ်မရှိ။


(၂) ၂၀၁၅ ခုနှစ် NCA နှင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲ အိပ်မက်

နှစ်ပေါင်း ၆၀ နီးပါး ကြာပြီးနောက်၊ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် သမိုင်းဘီး တစ်ပတ်ပြန်လည်လာသည်။ သမ္မတဦးသိန်းစိန်အစိုးရက NCA လမ်းကြောင်းကို ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ NMSP သည် ၁၉၉၅ အပစ်ရပ်စဲရေးမှ NCA သို့ ကူးပြောင်းကာ "နိုင်ငံရေးပြဿနာကို နိုင်ငံရေးနည်းဖြင့် ဖြေရှင်းရန်" မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

၁၉၅၈ တုန်းက ဦးနု၏ကတိစကားကို ယုံခဲ့သလို၊ ၂၀၁၅ တွင်လည်း "ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေး" ကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ၂၁ ပင်လုံညီလာခံများတွင် တပ်မတော်သည် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ကာကွယ်ရန်သာ ဦးတည်ခဲ့ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်နှင့် ဖက်ဒရယ်အခွင့်အရေးများအတွက် အနှစ်သာရရှိသော ဆွေးနွေးမှုများ မရရှိခဲ့ပေ။

ရလဒ်မှာ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းမှုဖြင့် နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲလမ်းကြောင်းသည် လုံးဝ ရပ်တန့်သွားပြန်သည်။ NCA သည် စာရွက်သက်သက် ဖြစ်သွားပြီး၊ NMSP သည် တစ်ဖန် လမ်းပျောက်ခဲ့ရပြန်သည်။


(၃) စစ်တပ်၏ မဟာဗျူဟာမှာ နိုင်ငံရေးဖြင့် မျှားပြီး စစ်ရေးဖြင့် ချေမှုန်းခြင်း

သမိုင်းဖြစ်စဉ်နှစ်ခုစလုံးတွင် တွေ့ရသော တပ်မတော်၏မဟာဗျူဟာမှာ "နိုင်ငံရေးကတိကဝတ်များ" ကို အသုံးပြု၍ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့များကို လက်နက်ချစေခြင်း သို့မဟုတ် အရှိန်သတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

• ၁၉၅၈ - "ဒီမိုကရေစီရပြီ၊ ပါတီထောင်ခွင့်ပေးမယ်" ဟု ဆိုကာ လက်နက်ဖြုတ်သိမ်းသည်။ ပြီးလျှင် အာဏာသိမ်းပြီး ကတိဖျက်သည်။
• ၁၉၉၅/၂၀၁၅ - "ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ပေးမယ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးယူပါ" ဟု ဆိုကာ နယ်မြေကန့်သတ်သည်။ ၁၉၉၅ အပစ်ရပ်ပြီးနောက် ဖွံ့ဖြိုးရေးအကြောင်းပြပြီး စစ်တပ်စခန်းများ တိုးချဲ့လာပုံကို ကြည့်ပါ။

(၄) သင်ခန်းစာ - နိုင်ငံရေးအာမခံချက်

၁၉၅၈ တွင် နိုင်ရွှေကျင်သည် MPF ၏ လက်နက်ချမှုကို လက်မခံဘဲ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ (NMSP) ကို တည်ထောင်ကာ တောခိုခဲ့သည်။ သူ၏ အဓိကအကြောင်းပြချက်မှာ "နိုင်ငံရေးအာမခံချက်မရှိဘဲ လက်နက်မစွန့်နိုင်" ဟူသော မူဝါဒဖြစ်သည်။ ဤမူဝါဒသည် ယနေ့တိုင် မှန်ကန်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတခုသည် မိမိ၏စစ်ရေးအင်အားကို စွန့်လွှတ်လိုက်သည်နှင့်တပြိုင်နက်၊ စစ်အာဏာရှင်နှင့် ညှိနှိုင်းရာတွင် အားသာချက် ပျောက်ဆုံးသွားသည်။ စားပွဲဝိုင်းတွင် ထိုင်နေသော်လည်း မိမိနောက်တွင် သေနတ်ကိုင်ထားသော တပ်မရှိလျှင် ယင်းတို့က မိမိစကားကို နားထောင်မည် မဟုတ်ပေ။


ဘာကိုပြောချင်သလဲ

သမိုင်းသည် နေရင်းထိုင်ရင်း ထပ်နေခြင်းမဟုတ်ပါ။ မိမိတို့က သမိုင်းသင်ခန်းစာကို မယူသောကြောင့် အမှားဟောင်းကို ထပ်ကျူးလွန်နေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ၁၉၅၈ နှင့် ၂၀၁၅ ဖြစ်စဉ်များက ပေးသော အကြီးမားဆုံးသင်ခန်းစာမှာ "စစ်အာဏာရှင်စနစ် မပျက်သုဉ်းသရွေ့၊ သို့မဟုတ် ခိုင်မာသော ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီ အာမခံချက်မရသရွေ့ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်းသည် နိုင်ငံရေးအရ မိမိကိုယ်မိမိ သတ်သေခြင်း" မျိုး ဖြစ်နိုင်ကြောင်းပင် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့ ခေတ်သစ်တော်လှန်ရေးတွင် မွန်တို့အနေဖြင့် "ငြိမ်းချမ်းရေး" ဟူသော ခေါင်းစဉ်အောက်မှ အတုအယောင်ကမ်းလှမ်းမှုများကို သတိကြီးစွာထားပြီး၊ စစ်ရေးအင်အားနှင့် နိုင်ငံရေးအင်အားကို ဟန်ချက်ညီညီ တည်ဆောက်မှသာလျှင် သမိုင်းသံသရာမှ ရုန်းထွက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။